UODO prognozuje wzrost liczby skarg. W 2026 roku może ich być nawet 17 tysięcy

Urząd Ochrony Danych Osobowych spodziewa się, że w 2026 roku liczba skarg dotyczących ochrony danych osobowych wzrośnie do 17 tys. rocznie. To wyraźny sygnał, że Polki i Polacy coraz lepiej znają swoje prawa i częściej reagują, gdy uznają, że ktoś przetwarza ich dane niezgodnie z przepisami. W najnowszym komunikacie UODO pokazuje też, jakie sprawy najczęściej trafiają do urzędu i gdzie ryzyko skarg jest dziś największe.

Skargi rosną razem ze świadomością

UODO od lat obserwuje wzrost liczby skarg składanych przez obywateli. Według urzędu nie jest to wyłącznie efekt większej liczby naruszeń, ale przede wszystkim rosnącej świadomości prawnej. Coraz więcej osób wie, że może zapytać, jakie dane są o nich zbierane, zażądać ich usunięcia, sprzeciwić się marketingowi albo zawiadomić organ nadzorczy, jeśli administrator nie reaguje.

W komunikacie urząd zwraca uwagę, że ten trend będzie się utrzymywał. Prognoza na 2026 rok mówi o wzroście z około 13 tys. do 17 tys. skarg rocznie. To pokazuje, że ochrona danych osobowych staje się coraz bardziej praktycznym narzędziem, a nie tylko abstrakcyjnym hasłem z rozporządzenia.

Ważne jest również to, że skargi trafiają dziś do UODO z bardzo różnych obszarów życia. Nie chodzi już wyłącznie o wycieki danych czy wielkie incydenty w firmach. Coraz częściej są to sprawy codzienne: kontakt z pracodawcą, szkołą, wspólnotą mieszkaniową, urzędem albo firmą prowadzącą działania marketingowe.

Jakie sprawy trafiają do UODO

W komunikacie UODO wskazano kilka powtarzających się kategorii skarg. Jedną z nich są problemy związane z żądaniem przesłania skanu dokumentu tożsamości albo okazania dokumentu po to, by go skopiować. Tego typu praktyki budzą wątpliwości, bo nie zawsze są proporcjonalne do celu, dla którego administrator chce zweryfikować tożsamość osoby.

Drugim ważnym obszarem jest uporczywy marketing. Chodzi o sytuacje, w których osoba mimo sprzeciwu nadal otrzymuje niechciane telefony, wiadomości e-mail lub SMS-y. To jeden z najbardziej uciążliwych problemów w praktyce, bo dotyka codziennego komfortu odbiorcy i często prowadzi do eskalacji sporu.

UODO wymienia też działalność wspólnot mieszkaniowych, zwłaszcza w kontekście udostępniania członkom wspólnoty informacji o zadłużeniu innych mieszkańców. Tego rodzaju sprawy są szczególnie ważne, bo z jednej strony wspólnota ma określone obowiązki organizacyjne, a z drugiej musi uważać, by nie ujawniać danych ponad to, co rzeczywiście jest konieczne.

W komunikacie pojawia się również temat dokumentacji szkolnej. UODO zwraca uwagę, że w praktyce często pojawia się pytanie, jakie dane osobowe powinny znaleźć się w dokumentacji ucznia, a jakich danych nie należy ujawniać lub gromadzić bez podstawy prawnej. To ważny obszar, bo dotyczy dzieci, a więc grupy wymagającej szczególnej ochrony.

Monitoring w pracy i poza nią

Kolejną grupą spraw jest monitoring w miejscu pracy. UODO podkreśla, że nie chodzi tu wyłącznie o monitoring wizyjny. W praktyce skargi mogą dotyczyć także śledzenia lokalizacji pojazdów służbowych oraz monitorowania treści przeglądanych stron internetowych przez pracowników. Tego typu działania są szczególnie delikatne, bo łatwo przekroczyć granicę między kontrolą organizacji a nadmierną ingerencją w prywatność.

W komunikacie pojawia się też monitoring wizyjny, w tym monitoring sąsiedzki. Chodzi o prywatne kamery, wideodomofony i wideowizjery, które mogą obejmować nie tylko prywatną posesję, ale również przestrzeń wspólną lub teren sąsiadów. To jeden z częściej powracających problemów, bo technologia jest dziś łatwo dostępna, a granice jej legalnego użycia nie zawsze są dla użytkowników oczywiste.

Dla wielu osób zaskoczeniem może być też to, że skargi są cykliczne. UODO wspomina o sprawach związanych z rozsyłaniem PIT-ów na początku roku czy z wyborami w okresach okołowyborczych. Pokazuje to, że pewne ryzyka pojawiają się regularnie i można je przewidzieć, jeśli organizacja zna swój kalendarz operacyjny i odpowiednio wcześnie przygotuje procedury.

AI jako nowe źródło obaw

Jednym z najbardziej aktualnych wątków w komunikacie UODO są obawy związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Urząd wskazuje, że coraz częściej pojawiają się pytania o to, czy pracodawca może korzystać z AI przy podejmowaniu decyzji o awansie lub zwolnieniu pracownika. To ważny sygnał, bo pokazuje, że temat nie dotyczy już tylko eksperymentów technologicznych, ale realnych decyzji kadrowych.

Z perspektywy ochrony danych osobowych takie procesy wymagają szczególnej ostrożności. Sztuczna inteligencja może wspierać analizę informacji, ale nie powinna być stosowana w sposób automatyczny, nieprzejrzysty i bez jasnej podstawy prawnej. Właśnie dlatego ten obszar będzie prawdopodobnie jednym z głównych tematów skarg w najbliższych latach.

Rosnąca obecność AI w miejscu pracy sprawia też, że pracownicy zaczynają zadawać pytania o to, jakie dane są analizowane, kto ma do nich dostęp i czy algorytm nie zastępuje człowieka tam, gdzie powinien on mieć decydujący głos. To temat, który z dużym prawdopodobieństwem będzie coraz częściej trafiał pod lupę UODO.

Dlaczego to ważne dla firm i instytucji

Komunikat UODO jest ważnym sygnałem ostrzegawczym dla administratorów danych. Pokazuje, że obywatele są coraz bardziej aktywni i mniej skłonni akceptować działania, które uważają za zbyt daleko idące. W praktyce oznacza to większą liczbę skarg, ale też większą odpowiedzialność po stronie firm, urzędów, szkół czy wspólnot mieszkaniowych.

Dla organizacji kluczowe staje się nie tylko formalne posiadanie polityk i klauzul informacyjnych, ale przede wszystkim ich rzeczywiste stosowanie. Jeśli procedury istnieją tylko na papierze, a pracownicy nie wiedzą, jak reagować na wnioski i skargi, problem będzie narastał. Właśnie dlatego UODO pośrednio przypomina, że zgodność z RODO to codzienna praktyka, a nie jednorazowe wdrożenie.

Warto też zauważyć, że wiele z wymienionych przez urząd spraw można ograniczyć przez lepszą komunikację. Jasne zasady przetwarzania danych, przemyślane formularze, krótsze ścieżki obsługi żądań i regularne szkolenia pracowników mogą znacząco zmniejszyć liczbę nieporozumień.

Co z tego wynika dla obywateli

Dla osób fizycznych komunikat UODO jest potwierdzeniem, że warto korzystać ze swoich praw. Jeśli ktoś uważa, że dane są przetwarzane bez podstawy, niepotrzebnie ujawniane albo używane w sposób zbyt szeroki, może zareagować. Skarga do UODO jest jednym z narzędzi, które pomagają wyjaśnić takie sytuacje.

To ważne także dlatego, że wiele problemów zaczyna się od drobnych, pozornie niewielkich naruszeń. Nie zawsze chodzi o spektakularny wyciek danych. Czasem wystarczy niechciany marketing, nadmierny monitoring albo ujawnienie informacji o zadłużeniu sąsiadom, by sprawa trafiła do organu nadzorczego.

W praktyce komunikat UODO pokazuje więc coś więcej niż tylko prognozę liczbową. To obraz rynku, na którym prywatność przestaje być hasłem, a staje się realnym przedmiotem sporów i oczekiwań społecznych. Im lepiej organizacje to zrozumieją, tym łatwiej będzie im uniknąć konfliktów.

Zakończenie

UODO jasno sygnalizuje, że liczba skarg będzie nadal rosła, a najczęstsze problemy dotyczą dziś nie tylko klasycznych naruszeń, lecz także monitoringu, marketingu, danych w szkołach, działań wspólnot mieszkaniowych i wykorzystania AI. To ważny sygnał zarówno dla obywateli, jak i dla instytucji, które przetwarzają dane. Pełny komunikat można znaleźć na tej stronie.

Comments are closed.